Bài giảng Ngữ văn Lớp 6 (Sách Cánh diều) - Bài 2, Tiết 2: Văn bản "Về thăm mẹ"
![Bài giảng Ngữ văn Lớp 6 (Sách Cánh diều) - Bài 2, Tiết 2: Văn bản "Về thăm mẹ" Bài giảng Ngữ văn Lớp 6 (Sách Cánh diều) - Bài 2, Tiết 2: Văn bản "Về thăm mẹ"](https://s1.lop6.vn/xkv6041uws5fy3om/thumb/2024/04/16/bai-giang-ngu-van-lop-6-sach-canh-dieu-bai-2-tiet-2-van-ban_oh6YaSwFiG.jpg)
1. Nghệ thuật
- Thể thơ lục bát ;
- Phối hợp hài hòa các biện pháp tu từ: ẩn dụ, liệt kê, nhân hóa;
- Từ láy đặc sắc.
2. Nội dung
Bài thơ bày tỏ tình cảm của người con xa nhà trong một lần về thăm mẹ.
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Ngữ văn Lớp 6 (Sách Cánh diều) - Bài 2, Tiết 2: Văn bản "Về thăm mẹ"", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Có một nơi để về, đó là nhà. Có những người để yêu thương, đó là gia đình. Có được cả hai, đó là hạnh phúc. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN VỀ THĂM MẸ Văn bản 2: VỀ THĂM MẸ Đinh Nam Khương 01 02 03 Con về thăm mẹ chiều đông Bếp chưa lên khói, mẹ không có nhà Mình con thơ thẩn vào ra Trời đang yên vậy bỗng òa mưa rơi Chum tương mẹ đã đậy rồi Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa Áo tơi qua buổi cày bừa Giờ còn lủn củn khoác hờ người rơm Đàn gà mới nở vàng ươm Vào ra quanh một cái nơm hỏng vành Bất ngờ rụng ở trên cành Trái na cuối vụ mẹ dành phần con Nghẹn ngào thương mẹ nhiều hơn Rưng rung từ chuyện giản đơn thường ngày 04 Cấu trúc bài học Tìm hiểu chung Tìm hiểu chi tiết Luyện tập Củng cố, mở rộng I. T Ì M HIỂU CHUNG - Đinh Nam Khương (1949-2018) - Quê Hương Sơn, Mỹ Đức, Hà Nội. - Ông là phó chủ tịch Hội Đông y Mỹ Đức, Hà Nội, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. - Giải thưởng: + Giải A cuộc thi thơ 1981-1982 - Báo Văn nghệ + Tặng thưởng bài thơ hay nhất 1992 - Báo Văn nghệ Quân đội + Tặng thưởng chùm thơ hay nhất 2001 - Báo Văn nghệ + Giải B cuộc thi thơ Lục bát 2002-2003 1. Tác giả I. Tìm hiểu chung 2. Văn bản 01 02 03 Con về thăm mẹ chiều đông Bếp chưa lên khói, mẹ không có nhà Mình con thơ thẩn vào ra Trời đang yên vậy bỗng òa mưa rơi Chum tương mẹ đã đậy rồi Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa Áo tơi qua buổi cày bừa Giờ còn lủn củn khoác hờ người rơm Đàn gà mới nở vàng ươm Vào ra quanh một cái nơm hỏng vành Bất ngờ rụng ở trên cành Trái na cuối vụ mẹ dành phần con Nghẹn ngào thương mẹ nhiều hơn Rưng rung từ chuyện giản đơn thường ngày 04 Thể loại: Thơ lục bát + Nhịp thơ: ngắt nhịp chẵn 2/2/2 hoặc 4/4 + Dòng thơ: gồm các dòng lục và dòng bát xen kẽ. + Vần: bài thơ được gieo vần đặc trưng cho thể lục bát đông không nhà ra òa rồi ngồi mưa bừa vành cành dành hơn đơn Bố cục P1: Hoàn cảnh người con về thăm mẹ P2: Hình ảnh người mẹ trong cảm nhận của người con P3: Tình cảm của người con dành cho mẹ PHIẾU HỌC TẬP 1 Hoàn cảnh người con trở về thăm mẹ Thời gian Không gian . Cảm nhận của em: . . Cảm nhận của em: . Đánh giá chung PHIẾU HỌC TẬP 1 Hoàn cảnh người con trở về thăm mẹ Thời gian Không gian - Chiều: là thời điểm gợi nhiều cảm xúc nhớ thương; - Mùa đông: gợi cảm giác lạnh lẽo - Bếp chưa lên khói, mẹ không có nhà ; Bếp lửa tượng trưng cho hơi ấm, cho mái nhà, gắn liền với hình ảnh mẹ tần tảo, vun vén chăm lo cho gia đình. - Trời đang yên vậy bỗng òa mưa rơi . Câu thơ có thể hiểu theo 2 cách : . Trời mưa ; . Gợi ra hình ảnh người con òa khóc vì nhớ mẹ, thương mẹ. ➩ Hoàn cảnh đặc biệt, là cơ hội để tác giả tĩnh tâm quan sát ngôi nhà để hiểu thêm về mẹ, về cuộc đời mẹ. PHIẾU HỌC TẬP 2 Hình ảnh người mẹ trong cảm nhận của người con 1. Tìm và gạch, nhận xét về những hình ảnh, cảnh vật quanh ngôi nhà của mẹ. .. ...... 2. Chỉ ra và nêu tác dụng các biện pháp tu từ mà tác giả đã sử dụng trong khổ thơ 2, 3. .. ...... .. ...... 3. Qua những hình ảnh ấy, ta cảm nhận được ở mẹ những phẩm chất tốt đẹp nào? .. ...... .. ...... Chum tương mẹ đã đậy rồi Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa Áo tơi qua buổi cày bừa Giờ còn lủn củn khoác hờ người rơm Đàn gà mới nở vàng ươm Vào ra quanh một cái nơm hỏng vành Bất ngờ rụng ở trên cành Trái na cuối vụ mẹ dành phần con → Các sự vật quen thuộc, đời thường, gần gũi, gắn liền với mẹ hàng ngày. → Thậm chí nhiều sự vật còn có vẻ cũ kĩ, xấu xí, không trọn vẹn. - Nghệ thuật: + Hình ảnh ẩn dụ "nón mê", "áo tơi" → gợi hình ảnh người mẹ lam lũ, tảo tần. + Liệt kê: chum tương, nón mê, áo tơi, ... + Nhân hóa nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa, áo tơi khoác hờ người rơm . - Qua đó ta thấy được: + Mẹ rất chu đáo; + Mẹ tiết kiệm, giản dị, vất vả, tảo tần nuôi con khôn lớn; + Mẹ yêu thương con, dành tất cả những gì tốt đẹp cho con. ➩ Người mẹ tần tảo, hi sinh cho con mà quên bản thân mình. Chum tương mẹ đã đậy rồi Nón mê xưa đứng nay ngồi dầm mưa Áo tơi qua buổi cày bừa Giờ còn lủn củn khoác hờ người rơm Đàn gà mới nở vàng ươm Vào ra quanh một cái nơm hỏng vành Bất ngờ rụng ở trên cành Trái na cuối vụ mẹ dành phần con PHIẾU HỌC TẬP 2 Hình ảnh người mẹ trong cảm nhận của người con 1 Tâm trạng, cảm xúc người con như thế nào trong lần về thăm mẹ? Liệt kê các từ ngữ chỉ tâm trạng, cảm xúc đó? Xét về cấu tạo, những từ ngữ đó thuộc loại từ gì? Qua đó, em cảm nhận được tình cảm của người con dành cho mẹ như thế nào? Tại sao người con lại có tâm trạng như vậy? Dấu ba chấm cuối dòng thơ “ Nghẹn ngào thương mẹ nhiều hơn ...” thể hiện điều gì? Tình cảm của người con dành cho mẹ 2 3 4 1 2 3 4 Tình cảm của người con dành cho mẹ Tâm trạng, cảm xúc: thơ thẩn , nghẹn ngào , rưng rưng (các từ láy). Người con có tâm trạng như vậy vì t hấy được sự tảo tần, vất vả của mẹ khi mọi thứ trong nhà đều do mẹ vun vén, khi nhìn thấy mẹ lam lũ, vất vả, khi cảm nhận được tình y êu thương của mẹ. Dấu ba chấm cuối dòng thơ: + Ý muốn chỉ còn có rất nhiều nghẹn ngào con chẳng nói thành lời, chất chứa trong lòng chẳng thể nói ra. + Câu thơ như kéo dài những niềm thương nỗi nhớ của người con dành cho mẹ. + Tạo khoảng lặng, dư âm trong lòng độc giả. Bài thơ hể hiện sự xúc động nghẹn ngào, tình yêu thương, biết ơn dành cho mẹ của tác giả. TỔNG KẾT 1. Nghệ thuật - Thể thơ lục bát ; - Phối hợp hài hòa các biện pháp tu từ: ẩn dụ, liệt kê , nhân hóa; - Từ láy đặc sắc. 2. Nội dung Bài thơ bày tỏ tình cảm của người con xa nhà trong một lần về thăm mẹ. 3. Ý nghĩa - Tình yêu thương bao la của cha mẹ dành cho ta thể hiện từ những điều bình dị, giản đơn nhất ; - Mỗi chúng ta cần biết yêu thương, trân trọng, biết ơn và hiếu thảo với cha mẹ của mình. LUYỆN TẬP Hình dung và tái hiện lại cảnh người con về thăm ngôi nhà của mẹ trong bài thơ bằng cách vẽ tranh minh họa hoặc miêu tả bằng lời văn. Tự viết bưu thiếp tặng mẹ! VẬN DỤNG Thank you for watching
Tài liệu đính kèm:
bai_giang_ngu_van_lop_6_sach_canh_dieu_bai_2_tiet_2_van_ban.ppt